Bizi Takip Edin

Kadın Sağlığı

Rahim Ağzı Kanseri ya da Serviks Kanseri

Yayınlandı

on

rahimagizikanseriServiks kanseri önlenebilir bir hastalıktır. Smear/Pap-smear testiyle tarama sayesinde erken tanı ve etkin bir tedavi mümkündür.
Dünya Çapında Bir Sorun Dünyanın her tarafında kadınlar serviks kanserinden rahatsızdır. Dünya ölçeğinde 45 yaş altı kadınlarda en sık görülen 2. kanser türü, meme ve akciğer kanserinden sonra kanserden ölümlerin önde gelen 3. nedenidir. Dünya çapında 2 dakikada bir, bir kadın serviks kanserinden ölmektedir. Tarama programları, serviks kanserinin azalmasında önemli bir etkiye sahip olmasına rağmen hala kadınlar serviks kanseri nedeniyle ölmektedir. Serviks kanseri Türkiye’de en sık görülen 8. kanser türüdür.

Serviksin Rolü Serviks(rahim ağzı), rahimin vajene açılan dar boynudur. Serviks, aynı zamanda enfeksiyonların rahme ulaşmasını engellemeye yardımcı, önemli bir bariyer görevi de görmektedir. Gebelik sırasında serviks, bebeği rahim (uterus) içinde tutmaya yardımcı olmak için sıkıca kapalı durumda kalır. Bebek doğmaya hazır olduğunda serviks yaklaşık 10 cm açılarak bebeğin geçmesine izin verir.
Serviks Kanseri Nedir? Serviks hücreleri anormalleşip kontrolsüz bir şekilde büyümeye başladığında serviks kanseri oluşmaktadır.
Serviks Kanserinin Nedeni? Serviks kanserinin nedeni, insan papillomavirüsüdür (HPV). Yaklaşık 100 HPV tipi mevcuttur. Çoğu düşük riskli tipler olup ancak göz ardı edilebilir bir serviks kanserine yol açma riskine sahiptir. Ancak yüksek riskli tipleri serviks kanserine yol açabilen anormal hücrelerin gelişmesine neden olabilmektedir. Gerçekten serviks kanseri olgularının çoğuna iki tip HPV (HPV 16 ve 18) neden olmaktadır. Serviks kanseri olgularının aşağı yukarı % 70’inde bu iki tip bulunmuştur.
Risk Faktörleri
Serviks kanserine yol açan bazı risk faktörlerinden kaçınmak mümkündür.
HPV (human papilloma virüs insan papilloma virüs); 80 den fazla HPV virüsü serviks kanseri için risk faktörü oluşturmaktadır. Yaklaşık olarak 80 kadarı cinsel yolla bulaşarak serviksi enfekte eder. Bu enfeksiyonların yaklaşık yarısı, serviks kanseri ile ilişkilidir. HPV’ in genital siğillerin %90’ ına ve serviks kanserlerinin %70’ ine neden olan iki tipine karşı bir aşı geliştirilmiştir. Bu aşının en az beş yıl süre ile HPV enfeksiyonlarına karşı koruma sağladığı kanıtlanmıştır. Korumanın ne kadar süreceği de halen araştırılmaktadır .
Cinsel Öykü; HPV esas olarak cinsel yolla bulaşmaktadır. Cinsel hayata erken başlayan ve çok partner değiştiren kadınlarda serviks kanseri riski artmaktadır. Doğum kontrol yöntemleri ya da spermleri öldüren jeller korunmada önerilebilir. 7 veya daha fazla hamilelik geçiren kadınlarda serviks kanseri riski fazladır.
Doğum Kontrol Hapları; 5 yıldan uzun süre doğum kontrol hapı kullanan kadınlarda da serviks kanseri riski artmaktadır.
Tarama; Düzenli jinekolojik muayene ve Pap-smear testi serviks kanserinden korunmada yardımcıdır. Serviksdeki değişiklikler, Pap-smear testi ile tespit edilerek kanser gelişmeden tedavi edilebilir. Düzenli Pap-smear testi yaptırmayan kadınlarda serviks kanseri riski artmaktadır.
Sigara: Sigara içmek serviks kanseri riskini artırır.
Diyet: Bazı çalışmalar vitamin ve minerallerin serviks kanseri riskini azalttığını göstermekle birlikte bu henüz kanıtlanmamıştır. Serviks kanseri için risk faktörlerini bilmek onlardan kaçınmada ve korunmada da yardımcı olacaktır. HPV enfeksiyonu çok yaygın olduğundan ve her yaşta görülebileceğinden, cinsel olarak aktif olan kadınlar hayatları boyunca bu riskle karşı karşıya kalabilirler. Eğer HPV ile karşılaştıysanız ve enfeksiyonu geçirip iyileştiyseniz, yine de bu virüse karşı bağışıklık kazanmış olmayabilirsiniz.
Bunun iki nedeni vardır:
Bağışıklık sisteminiz uzun süreli koruma sağlayacak kadar ‘kuvvetli’ olmayabilir. Eğer vücudunuz enfeksiyona karşı kuvvetli bir cevap veremediyse, aynı HPV tipi ile tekrar enfeksiyon riski ile karşılaşabilirsiniz.
HPV virüsü için bağışıklık cevabınız çok spesifiktir. Bağışıklık sisteminiz virüs ile savaştığında, virüsün özellikle o tipine karşı bağışıklık oluşturur. Bu nedenle çok fazla grip olmaktasınız; bütün grip virüslerine karşı bağışık olamazsınız. HPV ile de durum aynıdır. HPV’ nin bir tipine çok kuvvetli bir bağışık yanıt verseniz de, diğer tip enfeksiyonuna karşı sizi koruyamayacaktır.

Virüs Nasıl Yayılmaktadır?
HPV oldukça yaygındır, cinsel temasla kolayca geçebilmektedir. Gerçekte cinsel yönden aktif kadınların % 80’e varan bölümü yaşamlarının bir anında, bir HPV virüs tipiyle enfekte olmaktadır. HPV virüslerini aldığımızın farkında olmasak bile bağışıklık sistemimiz HPV enfeksiyonlarını savaşarak uzaklaştırabilmektedir.. Ancak bazen yüksek riskli virüs tipleri servikste kalmakta ve zamanla serviks kanserinin gelişmesine neden olabilmektedir.
Kanser Öncülü Lezyonlar
Anormal Hücreler Nelerdir?
Bazen Pap-smear testi sonuçları bazı serviks hücrelerinizin anormal göründüğünü saptayabilir. Paniğe kapılmayın! Bu, hücrelerin şekil, büyüklük veya düzenlenmelerinin değiştiği anlamına gelir. Kendiliğinden kanserli oldukları anlamı taşımaz. Anormal Pap-smear testi sonuçlarına yol açabilen birçok serviks iltihabı nedeni vardır.
Örneğin:
Yakın zamanlı cinsel aktivite
Vajinal duş
Herpes (uçuk) gibi cinsel yolla bulaşanları da içeren maya enfeksiyonları veya başka enfeksiyonlar
Gebelik, düşük
İlaçlar
Hormonal değişiklikler
Genital siğillere neden olan HPV tipleri

Pap-smear testi sonuçları size anormal hücreler veya hücresel değişiklikler olduğunu bildirilebilir: Bu ‘bir anormal sonuçtur.’ Laboratuvarın ileri araştırmayı gerektiren bazı hücresel değişiklikleri ayırt ettiği anlamına gelir. Hücresel değişikliklerin tümü acilen tedavi edilmeniz anlamına gelmez. Bazıları tedavi gerektirmeden kaybolabilir. Değişikliklerin derecesine bağlı olarak bir Pap-smear testi veya kolposkopi istenebilir. Kadınların küçük bir bölümünde, birincisinin yetersiz olduğu düşünüldüğünden, ikinci bir Pap-smear testi istenir. Bu, laboratuvarın lam üzerindeki hücreleri tam ve doğru değerlendiremediği anlamını taşır. Bunun nedeni, kan hücrelerinin diğer hücreleri maskelemesi veya hücre örneklerinin çok kalın veya ince sürülmesi olabilir. Size Pap-smear testi sonucunuzun “sınırda” olduğu söylenebilir. Bu, hücresel değişiklerin görüldüğü, ancak değişikliklerin normale çok yakın olduğu ve genellikle kendiliğinden normale dönebileceğini göstermektedir. Ancak, emin olmak için hekiminizin belirteceği bir süre sonra tekrar kontrol yaptırmanız gerekmektedir. Pap-smear testi sonucunuz anormalse, doktorunuz bu hücreler hakkında daha fazla bilgi edinmenize yardımcı olacaktır.
Kanser Öncülü Hücreler Nelerdir?
Bu anormal hücreler, normal hücrelerden farklı yapıda kanserleşme potansiyeline sahip olan hücrelerdir. Bu nedenle kanser öncülü hücreler denmektedir. Ancak, gerileyebilir ve normale dönebilir. Kanser öncülü serviks hücreleri, kanser olduğunuz anlamına gelmemektedir. Kanser öncülü hücre kümelerine genellikle lezyon denir ve bunlar gelişmenin evresine göre hafiften şiddetliye göre derecelendirilir.
Doktorunuz lezyonları, Servikal İntraepitelyal Neoplazi (CIN) olarak adlandırabilir ve hafiften (CIN1) şiddetliye (CIN3) doğru derecelendirir.
CIN ölçeğinin özeti: CIN1: Bu sonuca sahip kadınların yarısından fazlasında anormal hücreler zamanla kendiliğinden kaybolduğundan tedaviye gerek duyulmayacaktır.
CIN2: CIN2 olarak sınıflandırılan anormal hücrelerin, ilerleme olasılığı daha yüksektir. Bu nedenle anormal alan ortadan kaldırılarak serviks kanser gelişimi riski azaltılacaktır.
CIN3: CIN3 olarak sınıflandırılan anormal hücrelerin ilerlemesi olasıdır. Bu sonuca sahip kadınların tümüne tedavi önerilir. Böylece serviks kanseri gelişme olasılıklarını azaltmak için anormal alan ortadan kaldırılabilir.
Kanser Öncülü Lezyonların Tedavisi; Doktorunuz anormal lezyonlara sahip olduğunuz ve ilave tedaviye gerek duyduğunuzu saptarsa, birçok tedavi yöntemi mevcuttur. Bu tedavilerin çoğu, muayenehane veya hastanede, kadın-doğum polikliniğinde uygulanmaktadır. Gerekirse lokal anestezi kullanılacağından bu tedavi metodları size acı vermeyecektir.
Kriyoterapi: Bu yöntemde küçük bir metal plaka donma derecelerine kadar soğutulur ve daha sonra anormal hücrelerin bulunduğu alana yerleştirilerek anormal hücreler yok edilir.
LEEP ( Loop Electrosurgical Excision Procedure [Elektrocerrahi Lupla Eksizyon İşlemi]) Halen en çok kullanılan basit bir tedavi yöntemi olup anormal hücreleri yok etmek için ısıtılmış bir ince tel halka kullanılır.
Konizasyon: Anormal hücreleri yok etmek için serviksten koni şeklinde bir doku parçası çıkartılır.
Lazer tedavisi: Anormal hücreleri yakıp yok etmek için lazer kullanılır.
En iyi tedavinin belirlenmesi için doktorlarınızın görüşlerini dinlemeli ve seçenekleri tartışmalısınız.
Farklı Serviks Kanseri Tipleri
Kanserin tipine bağlı olarak doktorunuz durumunuzu tanımlamak için adenokarsinom ve yassı epitel hücreli karsinom gibi invaziv kanserler dahil çeşitli terimler kullanabilir. Adenokarsinom; saptanması zor, daha nadir olan göreceli agresif serviks kanseri tipidir. Düzenli aralıklarla Pap-smear testinden geçen ve olası tedavilere uyan kadınların çoğu, başlıca HPV tip 18 ve tip 16’nın neden olduğu serviks kanserine karşı iyi bir korunma sağladıklarından emin olacaktır. Serviksin dış yüzeyinde oluşma yerine, adenokarsinomlar genellikle serviksin iç yüzeyinde oluşmaktadır. PAP testleri serviksin dış yüzeyindeki hücre örneklerini kullanmaktadır. Bu nedenle adenokarsinom tanısı konduğunda, kanserin daha ileri evrede olma potansiyeli mevcuttur. Özellikle genç kadınlarda HPV’nin kansere neden olan 16, 18, 45 ve 31 gibi tipleriyle daha fazla adenokarsinom oluşmaktadır.
Korunma
Serviks Kanserinden Korunma
Bir kişinin kansere yakalanma olasılığını artıran faktörlere, risk faktörleri, buna karşın kanser gelişim riskini azaltan faktörlerse koruyucu faktörler denir. Genetik faktörler gibi bazı risk faktörlerinin ortadan kaldırılması mümkün değilken diyet, sigara gibi bazı risk faktörlerinin önlenmesi mümkündür. Kanserden korunma önlenebilir risk faktörlerinin azaltılıp, koruyucu faktörlerin artırılarak kanser gelişim riskinin azaltılmasıdır. Pap-smear testi ile serviks kanseri riski oldukça azalmıştır.
Pap-smear testinin Önemi
Pap-smear testi neleri gerektirir? Pap-smear testi serviksinizden bir sürüntü almayı gerektirir. Bu test, bir spatül veya özel bir fırça kullanarak serviksinizin yüzeyinden nazikçe birkaç hücre alacak bir sağlık personelini gerektirir. Alınan bu örnekler daha sonra olası erken anormallikler açısından mikroskop altında incelenir. Anormallikler saptandığında sizle hemen temasa geçilecek, ileri testler ve olası tedavi için önerilerde bulunulacaktır.
Ne sıklıkla Pap-smear testinden geçmem gerekir ?
Düzenli aralıklarla test yaptırmanız önemlidir. Ulusal serviks kanseri tarama standartlarına göre 30 yaşından sonra her 5 yılda bir Pap-smear testi yaptırmanız önerilir. Testler kanseri erken evrede yakalanmış olduğundan birçok yaşam kurtulmuştur. O halde ne yaparsanız yapın Pap-smear test randevunuzu anımsayın. Düzenli testler kendinizi korumanıza yardımcı olacaktır.
Anormal Pap-smear testi sonuçları ve araştırmalar Anormal Pap-smear test sonucu oldukça sık görülmekte olup, serviks kanseri olduğunuz anlamı taşımaz. Hücrelerinizdeki değişiklikler hafif derecede ise doktorunuz yalnızca Pap-smear testinin tekrarlanmasını önerebilir. Bir anormallik varsa, tedavi önerebilir. Daha sonra, Pap-smear testini tekrarlayabilir. Çünkü hafif derecede hücresel değişiklikler sıklıkla kendi kendilerine iyileşmektedir. Birkaç ay sonra hâlâ anormal hücreler mevcutsa doktorunuz sizi daha fazla izleyecektir.
Tanı
Pap-smear testinde anormal bulgular görüldüyse tanı için daha ileri yöntemlere başvurulur. Aşağıdaki belirti ve bulgular serviks kanserinde görülebilir.
Vajinal kanama
Beklenmeyen anormal vajinal akıntı
Pelvik ağrı
Cinsel ilişki sırasında ağrı veya lekelenme
Bu belirti ve bulgular serviks kanseri dışında başka hastalıklarında belirtisi olabilir. Doktorunuz hastalığı teşhis edebilmek için size çeşitli testler uygulayacaktır.
Kolposkopi
Kolposkopide , bir kolposkop kullanarak serviksin içindeki değişiklikleri doğrudan ve çok yakından görmek mümkündür. Pap-smear testinde olduğu gibi muayene masasına yatarsınız, doktorunuz serviksi gözlemek için rahim ağzınıza spekulum denilen bir alet yerleştirir. Doktorunuz kolposkop denilen ışıklandırılmış bir mikroskop kullanarak serviks dokusunu aydınlatıp görünümünü büyütecek ve serviks dokusundaki anormallikleri araştıracaktır. Muayene sırasında biraz rahatsızlık hissedebilirsiniz genellikle beş ile on dakika sürmektedir.
Biyopsi
Kolposkopi sırasında doktorunuz ileri analizler için küçük bir serviks dokusu örneği alabilir. Bu işleme biyopsi denilir. Bu işlemde analiz için parça alınmadan önce genellikle serviks uyuşturulur. Biyopsiden sonra kramp veya ağrı, ya da hafif kanama görülebilir ancak bu durum endişe etmemeniz gereken, beklenen bir durumdur.
Evreleme
Serviks Kanserinin Yayılımını Değerlendirme
Biyopsi, serviks kanseri varlığını doğrularsa doktorunuz röntgen, sistoskopi (mesane içini gözlemek için ışıklı bir boruyla uygulanan bir girişim), proktoskopi veya kolonoskopi (rektum veya kolonun içini gözlemek için ışıklı bir boruyla uygulanan bir girişim) gibi diğer tetkikler uygulayabilir. Bu testler kanserin yayılıp yayılmadığını veya hangi evrede olduğunun belirlenmesinde yarar sağlamaktadır.
Serviks Kanseri Evreleri Serviks kanseri teşhis edildikten sonra kanserin serviks ya da vücudun hangi bölgelerine yayıldığını bulma süreci evrelemedir. Evreleme, sonraki tedavi planını belirleyeceğinden önemlidir.
Serviks kanseri evrelemesinde kullanılan yöntemler;
Röntgen Filmi: X-ray en yaygın olarak kullanılan x-ray ışınlarıyla vücudun resminin görüntülenmesidir.
Bilgisayarlı Tomografi: Bilgisayara bağlı bir x-ray makinesiyle, organların bir seri detaylı resmi alınır. Doktorunuz bu resimleri daha iyi değerlendirip yorumlayabilmek için size kontrast maddeler verebilir.
Lenfanjiyogram: Ayak lenf damarlarına bir boya enjekte edilir. Boya lenf damarları yoluyla ilerleyerek lenf nodlarına ulaşır. Röntgen ışınları kullanılarak lenf damarları görüntülenir. Bu yöntem kanserin lenf nodlarına yayılıp yayılmadığını tespit etmeye yardımcıdır.
Cerrahi Evreleme: Klinik çalışmaların bir parçası olarak kanserin vücudun hangi bölgelerine yayıldığını tespit etmek için cerrahi yöntemlere başvurulabilir. Bazı durumlarda aynı anda serviksteki kanserde çıkartılır.
Ultrasonografi; İnsankulağı tarafından işitilmeyecek ses dalgaları kullanılır. Ses dalgaları organlardan geçerken bir eko yaratır. Bir bilgisayarla bu ekolarla insan vücudunun sonogram adı verilen bir resmi yaratılır.
MRI: Manyetik alan, radyo dalgaları ve bilgisayar kullanılarak vücudun bir seri resmi alınır.
Tüm bu testlerin sonuçları birlikte değerlendirilerek evreleme yapılır. Serviks kanseri üç şekilde vücudun başka bölgelerine yayılır.
Doku Yoluyla: Kanser direkt olarak çevre dokulara yayılabilir.
Lenfatikler Yoluyla: Tümör lenf damarlarına geçerek lenfatik sisteme yayılabilir.
Kan Yoluyla: Kanser vücuttaki küçük damarlara geçerek kan yoluyla vücudun başka bölgelerine yayılabilir.
Serviks kanserinin vücudun başka bölgelerine yayılması durumuna METASTAZ adı verilir.
Evre 0 Anormal hücreler serviksin en iç tabakasında sınırlıdır, karsinoma insutu olarakta adlandırılmaktadır.
Evre I Kanser hücreleri sadece servikste bulunmaktadır. Tümör boyutu 3 mm ile 4 cm arasında değişebilir.
Evre II A Kanser serviksin dışına vajenin üst üçte iki bölümüne yayılmıştır ancak rahim çevresindeki dokulara yayılmamıştır.
Evre II B Kanser serviksin dışına vajenin üst üçte iki bölümüne ve rahim çevresindeki dokulara yayılmıştır.
Evre III A Kanser vajenin alt bölümüne yayılmış ancak pelvik duvara yayılmamıştır.
Evre IIIB Kanser pelvik duvara yayılmış veya böbreklerin mesaneye bağlandığı tüpler olan üreterleri bloke etmiştir.
Evre IV Kanser serviks dışında mesane, rektum veya vücudun başka yerlerine yayılmıştır.
Rekürren Serviks Kanseri: Kanserin tedavi edildikten sonra serviks ya da vücudun başka bir yerinde yeniden ortaya çıkmasıdır.
Tedavi
Serviks Kanseri Tedavi Seçenekleri Kanser diğer organlara yayılmamış ve hâlâ erken evredeyse konizasyon yöntemiyle serviksten tüm kanserli dokunun çıkartılması mümkün olabilir. Kanser daha çok ilerlemiş veya lokal alan dışına yayılmışsa, doktorunuz tedavi için bir veya birden fazla yöntemi önerebilir.
Örneğin :
Histerektomi; Rahim ve bazı olgularda yumurtalıklar ve/veya lenf düğümleri cerrahi olarak çıkartılabilir.Hastalığın evresine göre farklı cerrahi yöntemler uygulanabilir.
Konizasyon; Anormal hücreleri yok etmek için serviksten koni şeklinde bir doku parçası çıkartılır. Bu doku parçası mikroskop altında incelenerek kanser hücreleri aranır, hem tanı hem de erken evre tümörlerde tedavi amacıyla uygulanır.
Total histerektomi; Rahim ve rahim ağzı birlikte cerrahi olarak çıkarılır. Vajen yoluyla yapılan vajinal histerektomi, karından bir kesiyle yapılan histerektomi ise abdominal histerektomi olarak adlandırılır. Laparaskop adı verilen ucunda ışık bulunan bir tüp aracılığı ile göbek deliğinden açılan ufak bir kesiden girilerek yapılan cerrahi girişim ise total laparaskopik histerektomidir.
Bilateral salfingooferektomirektomi; Her İki yumurtalık ve tüplerin cerrahi olarak çıkartılmasıdır.
Radikal histerektomi; Rahim, serviks, vajenin bir kısmı ile birlikte yumurtalıklar, tüpler ve komşu lenf bezleri çıkarılır.
Pelvik ekzentrasyon; Kolon, rektum ve mesane, serviks, vajen, yumurtalıklar ve komşu lenf bezleri çıkarılır.
Kriyocerrahi; Bu yöntemde, küçük bir metal plaka donma derecelerine kadar soğutulur ve daha sonra anormal hücrelerin bulunduğu alana yerleştirilerek anormal hücreler yok edilir.
Lazer cerrahi; Anormal hücreleri yakıp yok etmek için lazer kullanılır.
LEEP (Elektrocerrahi Lupla Eksizyon İşlemi); Halen en çok kullanılan basit bir tedavi yöntemi olup, anormal hücreleri yok etmek için ısıtılmış bir ince tel halka kullanılır.
Radyoterapi; Kanser diğer dokulara yayılmışsa (invaziv kanser) veya tedavi edildikten sonra yinelenmişse (rekürren kanser) radyoterapi önerilebilir. Bu işlem yüksek enerjili X ışınları kullanılarak kanserli alanların bölgesel olarak tedavi edilmesidir. Erken evre kanserlerde de kür (kanserli dokunun tamamen ortadan kaldırılması ) sağlamak için kullanılabilir.
Kemoterapi; İnvaziv veya rekürren kanseri tedavi etmenin başka bir yolu olan kemoterapi de kanser hücrelerini yok etmek için ilaçlar kullanılır. Hastalığın yayılımına göre ilaçlar damar yoluyla verilebileceği gibi organ içine ya da vücut boşluklarına verilerek bölgesel olarak uygulanabilir.
Doktorunuz hangi yaklaşımı önerirse önersin seçeneklerinizi ve ilişkin riskleri anladığınızdan emin olmanız önemlidir. Serviks kanserinde prognoz (iyileşme şansı) hastalığın evresi, tümörün tipi ve tümörün boyutuna bağlıdır. Tedavi seçenekleride hastalığın evresi, tümörün boyutu, hastanın çocuk isteyip istememesine ve hasta yaşına bağlı olarak değişmektedir. Hamilelik sırasında teşhis edilen serviks kanserinin tedavisi gebelik süresi ve hastalığın evresine bağlıdır. Gebeliğin son üç ayında teşhis edilmiş erken evre serviks kanserinde tedavi gebelik sonrasına ertelenebilir.
Geleceğe Doğru Serviks kanseri dünya ölçeğinde birçok kadını etkilemesine rağmen erken tanı durumunda sağ kalım oranları yüksektir. Gerçekten invaziv serviks kanseri için bile beş yıllık sağ kalım oranı yüksektir. Düzenli aralıklarla Pap-smear testi yaptıran ve ardından gerekirse tedavi uygulanan kadınların çoğu serviks kanserine karşı iyi bir korunma sağlayacaktır.

RANA ARIBAŞ AMAÇ İşini yapması gerektiği gibi yapan, iş disiplini olan bir insanım, işimde en iyilerden biri olarak anılmak istiyorum ,topluma katkı koymak asli hedeflerimdendir. DENEYİM 1990–1993 Petkim Yarımca Sistem Yöneticisi  IBM Mainframe sistemlerin kurumu  Bilgisayarların bakım ve planlaması  PC lerin kurulması, Novell 2.20  Firma içi eğitimler . 1993–1999 Philip Morris SABANCI Adana-Diyarbakır Bölge Sistem Yöneticisi  Tüm elektronik sistemlerin kontrolü bakımı  Tüm bilgisayarların bakım plan ve teknik desteği  Firma içi eğitimler ve alımlar. 1999–2000 Annelik nedeniyle ara veriş 2000-2002 Mercedes Benz Aksaray Sipariş Proğram Mühendisi 2002- Kalite Güvence Danışmanlığı Kurumsal Danışmanlık &Eğitim- TQM ISO 9001:2000 , 16949,HACCP, OHSAS EĞİTİMLERİ VE AKTİF UYGULANMASI ve 14001 çevre belgesi.,TÜBİTAK-TEYDEB,KIRSAL KALKINMA, GEF-UNDP, FP7, CE, AB Projeleri , SMM faaliyetleri,CE UNDP ile yürütülen gönüllülük çalışmaları ,UNDP ve KALDER ile yürütülen Türkiye geneli CE eğitimleri (3 ay) 2006- Erişim Asansör Arıza bakım müdürü ve kalite yönetim temsilciliği EĞİTİM 1985-1990 YILDIZ Teknik Üniversitesi İstanbul  Kocaeli Mühendislik Fakültesi Elektronik ve Haberleşme Bölümü  Mesleki amaçlı çeşitli seminer ve kurslar.  PLC, CNC, AS400, Novell, Windows NT, Handheld Computer, Autocad2000, FMEA,Kontrol Planları,PPAP,APQP,ERP,SAP,Kalkınma Ajansları Program Yazma Eğitimi, İş Güvenliği Eğitimi, ISO 9001:2000 eğitimi.Proje yazım eğitimi. İhracat ve dış ticaret uzmanlığı eğitimi,enerji yöneticisi eğitimi,ohsas iç tetkikçi eğitimi, asansör smm eğitimi, pcm eğitimi İLGİ ALANLARI Traking,sinema, fotograf, bilgisayarlar. DİL İngilizce : Çok iyi düzeyde Almanca : İyi düzeyde EĞİTİM TECRÜBELERİ Alınan Eğitimler * ISO 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Genel Eğitimi * İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirme ve Derecelendirme Eğitimi * ISO 9001:2000 Kalite Yönetim Sistemi Temel Eğitimi * ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi Genel Eğitimi * İç Tetkik Eğitimi * Gerilla Pazarlama Eğitimi * İş Geliştirme Eğitimi * 22000 Eğitimi * NLP Eğitimi * Stratejik Yol Haritası (SHY) Hazırlama Eğitimi * MAP Eğitimi * 16949:2002 Eğitimi * Teknik Dosya Hazırlama Eğitimi * İnsan Kaynakları Yönetimi Eğitimi * Dış Ticaret Uzmanlık Eğitimi * Yapay Zeka Eğitimi * Acil Durumlar Eğitimi * Tıbbi Atıkların Yönetimi Eğitimi * PCM Eğitimi * Proje Yazım Eğitimi * Yenilenebilri Enerji Eğitimi Enerji Yöneticisi Eğitimi Verilen Eğitimler Eğitim adı İlk Yardım Eğitimi Eğitim tarihi Şubat 2004 Eğitimi düzenleyen kurum Renk Ajans Eğitim adı FMEA;PPAP,APQP Eğitimi Eğitim tarihi Aralık-Mayıs 2008 Eğitimi düzenleyen kurum Modern otomotiv Eğitim adı CE, ISO 9001:2000 Eğitimi Eğitim tarihi Eylül 2007 Eğitimi düzenleyen kurum İMER LT Eğitim adı İŞ Güvenliği Eğitimi Eğitim tarihi Haziran 2006 , Temmuz 2007, aralık 2010 Eğitimi düzenleyen kurum MBS; Renk Ajans ,Erişim Asansör Eğitim adı PCM Eğitimi Eğitim tarihi Ekim 2011 Eğitimi düzenleyen kurum Renk Ajans Eğitim adı KOSGEB’e porhe hazırlama eğitimi Eğitim tarihi Eylül 2011 Eğitimi düzenleyen kurum Huzur Otogaz Seminer adı Motibasyon, Etkili İletişim, Beden ve Renk Dili Seminer tarihi Temmuz 2006 Semineri düzenleyen kurum Motaysan BAĞIMSIZ GÖREVLENDİRMELER Görevlendiren Kurum AHİLER KALKINMA AJANSI Görev Bağımsız Değerlendirici Tarih ARALIK 2010 Görevlendiren Kurum İSTKA Görev Bağımsız Değerlendirici Tarih EKİM 2011 Görevlendiren Kurum T.C. Güney Ege Kalkınma Ajansı / İktisadi Kalkınma Mali Destek Programı Görev Bağımsız Değerlendirici Tarih Nisan 2011 PROJE TECRÜBELERİ Proje adı ve referans numarası Tarımsal sulamada Hibrid Enerji Proje fon kaynağı ve destek adı GEF/UNDP Proje tarih ve yeri Aralık 2008 Niğde Proje adı ve referans numarası Aksaray İçme Suyunun Temizlenmesi Proje fon kaynağı ve destek adı Ahiler, Kırsal Kalkınma Proje tarih ve yeri 2010 Aksaray Proje adı ve referans numarası Doğalgaz Dönüşümde teknolojik Yatırım Proje fon kaynağı ve destek adı KOSGEB Proje tarih ve yeri Temmuz 2010 Aksaray Proje adı ve referans numarası Kültürlerası Dialog Proje fon kaynağı ve destek adı MFİB Proje tarih ve yeri 2007 Aksaray Saratlı belediyesi Proje adı ve referans numarası Eski Aksaray Un Fabrikasının Sanayi Müzesine Dönüştürülmesi Proje fon kaynağı ve destek adı Ahiler Kalkınma Ajansı Proje tarih ve yeri 2011 Aksaray Proje adı ve referans numarası Renk Ajans Üretim Kapatesi Artırımı Proje fon kaynağı ve destek adı Ahiler Kalkınma Ajansı Proje tarih ve yeri 2011 Aksaray Proje adı ve referans numarası Plastik Şişedeki Ergonomik Ekolojik Yaklaşımlar Proje fon kaynağı ve destek adı TÜBİTAK TEYDEB Proje tarih ve yeri Aralık 2009 Aksaray Çeşitli danışmanlık firmalarına üretilen Ajans Projeleri,TÜBİTAK-TEYDEB AB,TKDK, KOSGEB Projeleri Doğum Yeri : Aksaray Doğum Tarihi : 29.05.1968 Adres : Minarecik Mah. Belediye Cad. Arı Apt. 16/1 68100 Aksaray tel: 0535 5122124

Okumaya devam et
Tıkla Yorum Yap

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Anne ve Bebek

Sağlığına dikkat et

Sevdiklerin ve kendin için Sağlığına dikkat etmelisin

Yayınlandı

on

Fotoğraf : Sağlık için

Özel Sağlık Bilgileri

“Kendin ve Sevdiklerin için Sağlığına dikkat et”

Sizlere özel sağlık bilgileri hakkında bir takım bilgiler aktaracağız

Okumaya devam et

Genel Sağlık

Mangoların sağlık açısından 5 faydası (3 sağlıklı tarifin yanı sıra)

tüm çeşitler sağlık için gerekli olan vitamin ve minerallerle doludur. İlk olarak, mango C vitamini ve zengin olan A vitamini sağlayan 76 ve yüzde 25 sırasıyla iki besinlerin günlük tavsiye alımının,.

Yayınlandı

on

Mangoların sağlık açısından 5 faydası envato

Mangolar , dünyadaki en popüler meyvelerden biridir. Tatlı ve keskin tadı, onları tatlılar, smoothie’ler ve salsalar için favori bir içerik haline getirirken, suyu yaz için ferahlatıcıdır. Daha tatlı meyvelerden biri olsalar da, mangoların tatlıdan daha ekşi ve sarıdan daha yeşil veya turuncu olabilen birkaç çeşidi vardır.

Ancak farklılıklarına rağmen, tüm çeşitler sağlık için gerekli olan vitamin ve minerallerle doludur. İlk olarak, mango C vitamini ve zengin olan A vitamini sağlayan 76 ve yüzde 25 sırasıyla iki besinlerin günlük tavsiye alımının,.

“Mangoların sağlık açısından 5 faydası”

Mangolar, aşağıdakiler dahil olmak üzere çeşitli sağlık yararları sağlar :

1. Bağışıklığı artırmaya yardımcı olun

Mangolar, C ve A vitaminleri gibi bağışıklık sağlığında önemli rol oynayan besinler açısından zengindir. Her iki besin de, kansere yol açabilecek oksidatif hasara karşı koruyucu bir rol oynayan antioksidanlardır.

Ek olarak, A vitamini burnu, sinüsleri ve ağzı kaplayan cilt ve mukoza zarları için faydalıdır .

2. Gözlerinizi sağlıklı tutun

Mangolardaki zeaksantin , yaşa bağlı makula dejenerasyonu veya görme bozukluğu ve körlüğün önde gelen nedenlerinden biri olan AMD riskinin azalmasıyla bağlantılı bir antioksidandır. Araştırmalar, günde üç veya daha fazla meyve yemenin AMD riskini yavaşlatmaya ve azaltmaya yardımcı olabileceğini buldu.

3. Kalp sağlığının iyileştirilmesine yardımcı olun

Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar, mangodaki bir antioksidan olan mangiferinin kalp hücrelerinde iltihabı, oksidatif stresi ve programlanmış hücre ölümünü azaltabildiğini buldu. Ek araştırmalar ayrıca kan kolesterolünü, trigliseridi ve serbest yağ asidi seviyelerini düşürmeye yardımcı olduğunu buldu . (İlgili: Süper Gıda: Mango, obezite ve tip 2 diyabetin önlenmesine yardımcı olur .)

4. Sindirime yardımcı olun

Yapılan araştırmalara göre mango sindirime de iyi geliyor. Bir grup araştırmacı, kronik kabızlığı olan kişilere dört hafta boyunca mango verdi ve katılımcıların kabızlık semptomlarında önemli gelişmeler olduğunu buldu. Bunun nedeni, mangoların her ikisi de bağırsak sağlığını iyileştirmeye yardımcı olan lif ve amilaz açısından zengin olmasıdır . Özellikle amilaz, bağırsak bakteri bileşimini artıran ve daha iyi emilim için büyük gıda moleküllerini parçalamaya yardımcı olan bir sindirim enzimidir.

5. Cilt ve saç sağlığını iyileştirir


Mangolardaki C ve A vitaminleri sağlıklı cildi ve saçı destekler . C vitamini, kolajen üretiminde önemli bir rol oynar; kollajen, cilde ve saça yapı kazandıran ve cildin sarkması ve kırışmasıyla mücadele ettiği bilinen bir proteindir.

Öte yandan, A vitamini saç uzamasını ve sebum üretimini hızlandırarak saç derinizin nemlenmesini ve saçınızın sağlıklı kalmasını sağlar. Ayrıca cildi güneşin zararlı ışınlarından koruduğu bulunmuştur. (İlgili: Mango neden reddedilemez bir ‘süper meyve’ dir, daha sık yemelisiniz .)

Mango tarifleri

Mangolar kendi başına lezzetli olsa da, onu bir öğün veya atıştırmalıkla birleştirmenin çeşitli yolları vardır :

Taze mango salsa

Bu salsayı hazırlamak için 15 dakikaya ihtiyacınız olacak.

3 bardak porsiyon için malzemeler:
3 olgun doğranmış mango
1 adet jalapeno , tohumlu ve kıyılmış
1/2 doğranmış kap kırmızı soğan
1/4 doğranmış kap taze kişniş ,
1 doğranmış orta boy kırmızı dolmalık biber
1/4 su bardağı limon suyu, taze sıkılmış
bir tutam tuz
Talimatlar:
Bir kasede doğranmış mango, jalapeno, soğan, kişniş ve dolmalık biberi karıştırın.
Misket limonu suyunu ekleyin ve karıştırın.
Tuzlu sezon.
Karışımı en az 10 dakika bekletin
Ballı mangolu smoothie
Hazırlık süresi 10 dakikadır.

Malzemeler:

1 su bardağı doğranmış mango
1 su bardağı yağsız süt
1 su bardağı sade yoğurt
1 ve 1/2 bardak buz küpü
1 muz
1/8 su bardağı şekersiz hindistan cevizi
1 tatlı kaşığı vanilya
1 yemek kaşığı bal
Talimatlar:

Tüm malzemeleri bir karıştırıcıda birleştirin ve pürüzsüz olana kadar karıştırın.

Snapper, karides ve mango ceviche
Tuzlu yemeğin hazırlanması yaklaşık 40 dakika sürer.

Malzemeler:
1 doğranmış mango
2 doğranmış avokado
1/4 su bardağı taze sıkılmış portakal suyu
1/3 su bardağı taze sıkılmış limon suyu
İnce yuvarlaklar halinde dilimlenmiş 1 orta arpacık
1 tatlı kaşığı ezilmiş pul biber
Boyuna ikiye dilimlenmiş 8 ons kaya karidesi
8 ons kırmızı balığı filetosu, derisiz, kemiksiz ve 1/2 parçalar halinde kesilmiş
1-14 ons hurma kalbi, süzülmüş ve çapraz kesilmiş
Bir kavanozdan 6 adet közlenmiş kırmızı biber, ince doğranmış
1 ve 1/2 bardak kıyılmış fesleğen ve kişniş
2 yemek kaşığı sızma zeytinyağı
Tatmak için kaba deniz tuzu
Talimatlar:
Büyük bir kapta portakal suyu, limon suyu, arpacık soğanı ve pul biberi karıştırın.
Karides ve kırmızı balığı ekleyin ve tuz ekleyin. Birleştirmek için fırlatın.
Karışımı 20-25 dakikalık bir süre içinde sadece ara sıra fırlatarak bekletin.
Mango, avokado, hurma kalpleri, kırmızı biber, fesleğen-kişniş karışımı ve yağı ceviche’ye ekleyin.
Kaplamak için fırlatın.
Diyetinize daha fazla mango eklemeye başlayın. Sadece besleyici olmakla kalmaz, aynı zamanda lezzetli ve ferahlatıcıdır, bu da onları yaz için mükemmel bir meyve yapar.

Okumaya devam et

Genel Sağlık

Temiz beslenme: Vejetaryen kilo verme ipuçları

Vegetarianlar için kilo verme ipuclari konumuzu inceleyin

Yayınlandı

on

Kilo verme görsel

Dengeli bir diyet uygulamak, genel sağlığınızı ve refahınızı artırabilecek lezzetli ve besleyici yiyecekler yemenizi sağlar. Eğer ilgilenen ediyorsanız biraz kilo senin yeme alışkanlıklarını geliştirmek ve kaybedecek vejetaryen gidiyor , uzmanlar takım elbise sağlık durumunun ve yaşam tarzı olduğunu bulmak için vejetaryen diyetler farklı denemenizi öneririz.

Vejetaryen diyetinin temelleri

Bir takiben vejetaryen diyet kronik hastalığı riskini azaltmaya yardımcı olabilir. Doğal olarak kilo vermeyi de teşvik edebilir. Ancak abur cubur ve karbonhidrat yemeye alışkınsanız, yemeğinizi satın alırken ve hazırlarken sağlıklı seçimler yapmaya karar vermeniz gerekir.

Vejetaryen diyetler et, balık ve kümes hayvanlarını içermez. Bazı diyet yapanlar dini veya etik nedenlerle vejeteryan olmayı seçerken, diğerleri sağlık açısından pek çok faydasından yararlanmak için bu yeme modelini benimsiyor.

Farklı vejetaryen diyet türleri vardır :

Vejetaryen diyet

Vejetaryen diyet et, kümes hayvanları veya balığı içermez, ancak hangi hayvansal ürünleri yemeyi seçtiğinize bağlı olarak alt kategorileri vardır:

Lakto-ovo vejetaryenler hem yumurta hem de süt ürünleri tüketirler.
Lakto vejetaryenler süt ürünleri tüketir ancak yumurta yemiyorlar .
Ovo vejetaryenler yumurta tüketir ancak süt ürünleri yemiyorlar.
Vegan diyeti

Bir uygularken vegan beslenme , et, kümes hayvanları veya balık yemem. Ayrıca süt ürünleri, yumurta veya jelatin veya bal gibi diğer hayvansal ürünleri de yemiyorsunuz.

Kısmi vejetaryen

Kısmi bir vejeteryan et tüketmez, ancak bazı hayvansal gıdalar yer.

Pescataryenler balık yiyebilirler, ancak diğer et türlerini tüketmezler.
Pollo-vejetaryenler kümes hayvanları tüketirler, ancak başka tür et ve balıkları yemiyorlar.
flexitarian

Eğer bir izlerseniz semivegetarian veya flexitarian diyet , çoğunlukla bitkisel kökenli gıdalar yerim. Ancak bazen az miktarda et, kümes hayvanları, balık, süt ürünleri ve yumurta da yiyebilirsiniz.

Vejetaryen diyetler çok sayıda taze meyve ve sebze, baklagiller , kuruyemişler, tohumlar ve tam tahılları içerir. Bu lif açısından zengin besinler mikro besinler ve faydalı bitki bileşikleriyle doludur.

Et ve hayvansal ürünleri içeren bir diyetle karşılaştırıldığında vejetaryen diyet genellikle kalori, yağ ve protein açısından daha düşüktür.

Vejetaryen diyetler besin açısından daha zengin yiyecekler içerdiğinden, diyabet , yüksek tansiyon, belirli kanser türleri ve kalp hastalıklarının önlenmesine yardımcı olabilir . Araştırmalar ayrıca vejeteryan bir diyetin doğal olarak kilo kaybına yardımcı olduğunu gösteriyor.

Vejetaryen diyette nasıl kilo verilir

Vejetaryen bir diyet sırasında sağlıklı bir kiloyu etkili bir şekilde korumak için aşağıdaki önerileri izleyin :

Bol miktarda bütün yiyecek tüketin. Bütün meyveler ve sebzeler gibi taze, işlenmemiş yiyecekler ilave şeker veya koruyucu maddeler gibi gereksiz bileşenler içermez.

Tabağınızın yarısı, brokoli, karnabahar, yeşil yapraklı sebzeler, mantarlar ve kabak gibi lif bakımından zengin ve nişastalı olmayan sebzeler içermelidir . Bu sebzeler daha uzun süre tok hissetmenize ve kalori alımınızı azaltmanıza yardımcı olacaktır.

Fasulye, süt ürünleri, yumurta, kuruyemiş, mercimek, organik soya yemekleri ve tohumlar gibi protein açısından zengin besinler tüketin . (İlgili: Vejetaryen diyetine daha fazla protein almak için ipuçları .)

Nişastalı sebzeler, meyveler, baklagiller ve tam tahıllar gibi inanılmaz derecede doyurucu olan karmaşık karbonhidratları seçin .

Yüksek kalorili yiyecek alımınızı sınırlayın. Kabuklu yemişler, tohumlar ve sağlıklı yağlar yerken, aşırı yemekten kaçınmak için atıştırmalıklarınızı düşük kalorili yiyeceklerle eşleştirin.

Yüksek oranda işlenmiş gıdalardan kaçının. Ayrıca çok fazla tuz, ilave şeker ve diğer zararlı katkı maddeleri ile dondurulmuş yemekler, et alternatifleri ve diğer aşırı işlenmiş gıdalar alımınızı sınırlandırmalısınız.

Kilo vermeyi teşvik eden vejetaryen dostu yiyecekler

Vejetaryen bir diyet sırasında kilo vermek için organik bütün yiyecekleri ve minimum düzeyde işlenmiş yiyecekleri yemelisiniz. Seçtiğiniz vejetaryen diyetin türüne bağlı olarak, ölçülü olarak süt ürünleri veya yumurta da yiyebilirsiniz.

Sağlıklı bir kiloyu korumak için aşağıdaki yiyecekleri diyetinize ekleyin:

  • Siyah fasulye, barbunya, mercimek ve barbunya gibi bakliyat ve baklagiller .
  • Meyveler elma, muz, böğürtlen, üzüm, kivi, mango ve portakal gibi.
  • Avokado, peynir, hindistan cevizi, fındık, fındık ezmesi, zeytinyağı ve tohumlar  gibi  sağlıklı yağlar .
  • Fasulye, yumurta, Yunan yoğurdu, baklagiller, süt, fındık, fındık ezmesi, organik soya ürünleri ve tohumlar gibi yağsız proteinler .
  • Dolmalık  biber, brokoli, havuç, karnabahar, kereviz, salatalık, patlıcan, mantar, domates ve kabak gibi nişastalı olmayan sebzeler .
  • Badem, Kaju Fıstığı , chia tohumu, fındık ezmesi, antep fıstığı, ayçekirdeği ve ceviz gibi fındık ve tohumlar .
  • Mısır, bezelye, patates ve kış kabağı gibi nişastalı sebzeler .
  • Meyve katkılı su, doğal aromalı seltzer ve sade kahve veya çay gibi su ve sağlıklı içecekler .
  •  Arpa, esmer pirinç, bulgur, farro, darı ve kinoa gibi tam tahıllar .

Vejetaryen diyet yaparken nelerden kaçınmalı

Vejetaryen bir diyet sırasında kilo vermek için, aşağıdaki yiyeceklerin alımını sınırlandırın:

  • Dondurucu yemekler, dondurulmuş tatlılar, imitasyon süt ürünleri, et ikameleri ve sebzeli burgerler gibi yüksek oranda işlenmiş vejetaryen yiyecekler .
  • Simit , kraker, beyaz ekmek ve beyaz makarna gibi rafine karbonhidratlar .
  • Şeker , kurabiye, hamur işleri, sofra şekeri, meyve suları, enerji içecekleri, gazlı içecekler ve tatlı çay gibi şekerli yiyecek ve içecekler .

Bazı ürünlerin vejeteryan dostu olarak pazarlanmasına rağmen hepsinin sağlıklı olmadığını unutmayın. Öğünlerinizi planlarken, yeterli protein kaynağı eklediğinizden emin olun.

Ayrıca porsiyon boyutlarınızı ve kalori açısından zengin yiyecekler, rafine karbonhidratlar ve yüksek işlenmiş yiyecekler ve atıştırmalıklar alımınızı da izlemelisiniz.

Doğal olarak kilo vermek için dengeli vejetaryen bir diyet uygulayın. Bütün bitki bazlı yiyecekleri yiyin ve rafine karbonhidrat ve yüksek oranda işlenmiş ürün alımınızı sınırlayın.

Vejetaryen beslenmenin yanı sıra, genel refahınızı sağlamak için yeterince uyumak, bol su içmek ve düzenli egzersiz yapmak gibi sağlıklı alışkanlıklar edinmelisiniz.

Okumaya devam et

Trend

Copyright © 2016 Bilgi Sağlık. Theme by KK, Powered by WordPress.